PFAS duikt steeds vaker op bij bodemonderzoeken. Maar het is hardnekkig, lastig te vatten en kan in veel situaties erg mobiel zijn. Klassieke meetmethodes leveren vaak een fragmentarisch beeld op. En dat wringt … want zonder volledig inzicht loop je het risico op een dure, trage en zelfs ineffectieve sanering. De oplossing ligt in een aanpak die de ondergrond écht leest: met oog voor heterogeniteit, doorlatendheid, stromingspaden en opslagzones. HRSC (High Resolution Site Characterisation) maakt die complexe ondergrondse dynamiek zichtbaar. (Nog) Niet door PFAS zelf continu te meten, maar door de ondergrondse heterogeniteit die bepaalt waar PFAS zit en waar het naartoe kan, beter te begrijpen.

Heterogene ondergrond

De ondergrond is zelden homogeen. Zand, klei, leem, organisch rijke laken wisselen elkaar af. En precies die variatie bepaalt hoe PFAS zich in de ondergrond gedraagt. De ene PFAS-verbinding is zeer mobiel, andere hechten sterker aan bodem en organisch materiaal. Daardoor ontstaan complexe patronen van transport en opslag.

Wat gebeurt er precies?

• Doorlatende lagen vormen hoofdstromingspaden waar vooral de meer mobiele PFAS-verbindingen zich snel verplaatsen.
• Minder doorlatende of organisch rijkere zones houden PFAS vast (retentie/diffusie)
• Minder doorlatende of organische zones kunnen PFAS tijdelijk vasthouden, waarna het door diffusie en desorptie langzaam terug in het stromende grondwater vrijkomt, een proces dat jarenlang kan blijven doorgaan.

Gevolg: een grillig verspreidingspatroon dat je zonder inzicht in heterogeniteit nooit correct kunt inschatten.

Daarom start elk PFAS onderzoek in de ondergrond:  wie de lagenopbouw en stromingspaden niet begrijpt, mist kritieke risico’s en ontwerpt saneringsmaatregelen die weinig effect hebben.

Hoge-resolutiedata voor PFAS-onderzoek

PFAS laat zich niet in situ detecteren zoals VOC’s of PAK’s ( met  bvb MIP of OIP). Toch biedt HRSC hier een enorme meerwaarde. De Hydraulic Profiling Tool (HPT) maakt hier het verschil.

Hydraulic Profiling Tool (HPT)

HPT brengt de doorlatendheid van de bodem continu en in hoge resolutie in kaart. Dat levert in realtime inzicht in:

• De heterogeniteit van de bodem met:
• Zones waar grondwater (en potentieel PFAS) het makkelijkst doorstroomt;
• Lagen waar stroming beperkt of afwezig is en mogelijk

Door die ondergrondse variatie scherper te zien,  selecteer je de juiste intervallen voor grondwateranalyses. Geen blind prikken, geen onnodige boringen, peilbuizen of dure PFAS analyses die weinig toevoegen, maar doelgerichte bemonstering waar het echt telt.

Slim grondwater bemonsteren

Met GWP (GroundWater Profiler) of tijdelijke peilbuizen (SP16) kun je snel en doelgericht grondwaterstalen nemen, zonder meteen een hele set permanente peilbuizen te hoeven plaatsen.

• GWP werkt ideaal in goed doorlatende zandlagen: één push, meerdere intervallen.
• Tijdelijke peilbuizen geven een groter contactoppervlak, handig in minder doorlatende lagen.  Elke bemonstering vraagt een extra sondering.

Door HPT-data te combineren met deze bemonsteringstechnieken krijg je in korte tijd een vollediger beeld van PFAS stroom en potentiële massaflux. Daarna verifieer je dat gericht met metingen in permante peilbuizen die dan meteen op de juiste plekken staan voor langdurige monitoring van PFAS-verspreiding en eventuele saneringsmaatregelen.

Data die spreekt: 3D visualisatie

HRSC levert massa’s gegevens op. Gelukkig kun je die perfect omzetten naar heldere 3D-modellen:

• HPT-profielen met druk en EC
• grondwaterresultaten per interval
• volumeschattingen binnen bepaalde concentratiecontouren

Zo zie je duidelijk hoe de bodemopbouw invloed heeft op de gemeten grondwaterconcentraties: welke lagen verontreiniging vasthouden en welke stromingspaden waar PFAS zich verspreidt domineren. Dat maakt keuzes rond sanering tastbaar: voor jezelf, voor collega-experts én voor opdrachtgevers.

HRSC geeft je inzicht dat klassieke methoden niet halen. Het maakt PFAS zichtbaar. Begrijpelijk. Beheersbaar. En dat geeft je waar je het meeste behoefte aan hebt: controle.